Σταύρος Λυγερός: "Μόνο για τα νησιά δεν παζαρεύει ο Γιώργος με τον Ερντογάν"

Του Σταύρου Λυγερού

Eπισήμως, ουδέν νεότερο υπάρχει από το μέτωπο των ελληνοτουρκικών διαπραγματεύσεων. Πυκνώνουν, ωστόσο, οι ενδείξεις ότι έχουν φτάσει σε κρίσιμο σημείο, εάν δεν έχουν ήδη προκύψει συγκλίσεις σε συγκεκριμένες φόρμουλες. Δεν είναι μόνο οι αλλεπάλληλες σχετικές δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων· είναι και ορισμένα γεγονότα που ωθούν σ’ αυτό το συμπέρασμα. Η κυβέρνηση δηλώνει σε όλους τους τόνους ότι παραμένει αταλάντευτα στην ίδια εθνική γραμμή και το μόνο που διαπραγματεύεται είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας.

Τα WikiLeaks, όμως, ήρθαν να επιβεβαιώσουν ότι οι κυβερνητικές δηλώσεις είναι στάχτη στα μάτια, όπως έχουμε γράψει και σ’ αυτή εδώ τη στήλη. Σύμφωνα με κρυπτογράφη- μα της αμερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα, από τις πρώτες ημέρες της πρωθυπουργικής θητείας του, ο Γιώργος Παπανδρέου είπε στον Ταγίπ Ερντογάν ότι....

Το γαϊδούρι του Χότζα

Του Σταυρου Λυγερου

Η κυβέρνηση Παπανδρέου πορεύεται με σημαία το εκβιαστικό δίλημμα «μέτρα ή χρεοκοπία». Προσπαθεί να πειθαναγκάσει τους πολίτες να πιουν το πικρό ποτήρι για να αποφύγουν τα χειρότερα. Κρίνοντας από τη σχετικά χλιαρή αντίδραση της κοινωνίας, το Mέγαρο Μαξίμου και οι γραφειοκράτες της «τρόικας» εκτιμούν πως «τα μέτρα περνάνε». Η εκτίμηση αυτή ανοίγει τον δρόμο επιβολής πρόσθετων μέτρων, αφού πάνω απ’ όλα είναι το αποικιακού χαρακτήρα μνημόνιο. Προς το παρόν, όμως, σειρά έχουν το ασφαλιστικό και η κατεδάφιση των εργασιακών σχέσεων.
Μέχρι πρότινος οι κινητοποιήσεις των εργαζομένων ήταν ένα είδος άτυπης διαπραγμάτευσης με την κυβέρνηση, που προσέδιδε ευστάθεια στην κοινωνική ισορροπία. Τώρα, οι θιγόμενοι δεν αντιδρούν δυναμικά, όχι τόσο επειδή έχουν πεισθεί, όσο επειδή βλέπουν ότι η χώρα βρίσκεται υπό διεθνή οικονομικό έλεγχο. Δεν δίνουν μάχη υπεράσπισης κεκτημένων, επειδή ξέρουν ότι δεν έχουν ελπίδα να...

Η διελκυστίνδα της καταστροφής

Του Σταυρου Λυγερου

Στο σημείο που έχουν φθάσει τα πράγματα, η καθυστέρηση ισοδυναμεί με αιμορραγία. Εάν δεν πέσουν γρήγορα τα τοκογλυφικά επιτόκια, η δημοσιονομική κρίση θα μεταλλαχθεί και σε τραπεζική κρίση, με καταστροφικές επιπτώσεις. Η κυβέρνηση οφείλει να δώσει άμεσα τέλος στην ασάφεια, που τροφοδοτεί τις πιέσεις των αγορών. Η Ελλάδα επιθυμεί την «ενδοοικογενειακή» προστασία. Δεν αρκεί, όμως, η βούληση της μιας πλευράς. Προφανώς, θα ήταν λάθος η Ευρωζώνη να στηρίξει άνευ όρων τη δοκιμαζόμενη χώρα-μέλος. Οφείλει, όμως, να στηρίξει την Ελλάδα με όρους που θα εγγυώνται το συμμάζεμα των δημοσίων οικονομικών και την ανάταξη της οικονομίας. Αυτό, άλλωστε, είναι προς το συμφέρον και των εταίρων στο ευρώ.

Εάν είχε επικρατήσει στοιχειώδης σοβαρότητα, Αθήνα και Κομισιόν έπρεπε εξ αρχής να έχουν διαπραγματευθεί ένα κοινά αποδεκτό πρόγραμμα σταθεροποίησης, η εφαρμογή του οποίου θα ήταν αυστηρά επιτηρούμενη. Η κυβέρνηση έχει υποβάλει ένα Πρόγραμμα Σταθερότητας που εγκρίθηκε από την Κομισιόν. Η έγκριση όμως, αντί για προστασία από τις αγορές, επέφερε πιέσεις για πρόσθετα μέτρα.

Κάθε τόσο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι συντηρούν με επικριτικές δηλώσεις το κλίμα ασάφειας και τις επιθέσεις των αγορών. Με συμπεριφορά αγέλης «καρπαζώνουν» την Ελλάδα και για να καλύψουν την αδυναμία της Ευρωζώνης να δράσει, λόγω των εσωτερικών αντιθέσεών της. Το παιχνίδι αυτό, όμως, πρέπει επιτέλους να τελειώσει. Ο πρωθυπουργός οφείλει να ξεκαθαρίσει το τοπίο, διαπραγματευόμενος πολιτικά σε επίπεδο κορυφής.

Μόνο εάν είναι έτοιμος ένας ευρωπαϊκός μηχανισμός διάσωσης έχει νόημα να διαπραγματευθεί με τις Βρυξέλλες για νέα μέτρα. Αυτήν την διαπραγμάτευση, μάλιστα, η ελληνική πλευρά πρέπει να την κάνει, έχοντας σταθμίσει συνολικά τις επιπτώσεις των εναλλακτικών λύσεων. Το παιχνίδι, άλλωστε, δεν είναι μόνο οικονομικό. Εχει και γεωπολιτική διάσταση. Το ζητούμενο, πάντως, δεν είναι τα ηπιότερα δυνατά μέτρα για να προκύψει το λιγότερο δυνατό πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση. Το ζητούμενο είναι με τα έτσι κι αλλιώς επώδυνα μέτρα να υπηρετούνται τρεις στόχοι: Πρώτον, το συμμάζεμα των δημοσίων οικονομικών να μην πνίξει την πραγματική οικονομία. Δεύτερον, τα βάρη να κατανεμηθούν με όρους στοιχειώδους κοινωνικής δικαιοσύνης. Τρίτον, η κρίση να χρησιμοποιηθεί ως ευκαιρία για αλλαγή και όχι για υποστήλωση του καταρρέοντος ανορθολογικού, κλεπτοκρατικού και σπάταλου μοντέλου.

Δυστυχώς, οι επιδόσεις της κυβέρνησης στα δύο τελευταία είναι από ανεπαρκείς έως αμελητέες. Μπορεί οι Βρυξέλλες να πιέζουν κυρίως για μέτρα άμεσης απόδοσης, αλλά το πραγματικό μεγάλο στοίχημα είναι παραλλήλως να πραγματοποιηθούν οι αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές, που θα δρομολογήσουν ένα υγιές και παραγωγικό μοντέλο ανάπτυξης.